Hoera! Bruno Vanden Broecke wint een prijs.
6 oktober 2018
En niet zomaar een prijs. De Louis d’or! De meest prestigieuze theaterprijs die een mannelijke acteur in Nederland kan winnen. Bruno Vanden Broecke (43) krijgt deze onderscheiding voor zijn vertolking in Para, de monoloog die hij vorig jaar voor het eerst op de planken bracht. Deze voorstelling, die ook moeiteloos de selectie van het Theaterfestival haalde, zowel in Nederland als in Vlaanderen, is een hernieuwde samenwerking met auteur David Van Reybroeck en regisseur Raven Ruëll. Van Reybrouck laat in deze nieuwe monoloog de militair Nico Staelens aan het woord. Hij duikt daarvoor in een vergeten brok recente geschiedenis, de grootschalige Belgische militaire interventie in Somalië in 1992-93. Hetzelfde trio creëerden negen jaar geleden al Missie een monoloog die sindsdien met geregelde tussenpozen wordt hernomen in het Nederlands, het Frans en het Duits. De anekdote over de Italiaanse versie is te pijnlijk om hier uit de doeken te doen.
Para dus. De Louis d’or dus.
Mijn bewondering voor Vanden Broecke laat zich niet éénvoudig samenvatten. Ten eerste heeft hij een prachtige stem. Hij is niet voor niets (laat dat exclusiviteitscontract maar lopen) de vaste stem van één van de grootste radio-adverteerders in Vlaanderen: bol.com. Ten tweede, heeft Vanden Broecke een puntgave dictie die nooit, maar dan ook nooit, onnatuurlijk overkomt. Als je die twee dingen samentelt kom je tot een erg ‘oldskool’ vaststelling: Bruno Vanden Broecke is een vakman. Een bakker die geweldig brood, heerlijke koffiekoeken en delicieuze taarten weet te bakken. Natuurlijk, zo zijn er wel meer, van die bakkers waar je graag een paar straten, of zelfs dorpen, voor omrijdt. Waar hij zich écht mee onderscheidt: de woorden komen er op het podium uit alsof hij ze ter plekke uitvindt. Na zijn bekroning vertelde hij De Standaard het volgende over zijn vak: ‘‘Toneel is zo zinloos als iets. En toch schrijft David Van Reybrouck een verhaal als Para, waarin hij jonge soldaten opvoert die in Somalië een vergeten oorlog zijn gaan voeren. David is een spoorzoeker die in de plooien van de tijd gaat kijken. Hij spaart niemand, hij portretteert eerlijk.’
Enkele jaren geleden zag ik hem aan het werk in ‘Sokrates’, een monoloog over de Griekse filosoof. Het soort stuk dat leerkrachten Nederlands graag opnemen in hun ‘wie-gaat-er-op-vrijwillige-basis-mee-naar-theater?’-lijstjes. Met andere woorden, er zat nogal wat jong volk in de zaal. De manier waarop Bruno Vanden Broecke zo’n zaal inpakt is fascinerend. Jongeren zien in het begin de wat extravagante ‘Wat als’-acteur staan en hij maakt daar op een heel slimme manier gebruik van om een band te smeden met zijn publiek. De achteloosheid waarmee hij schijnbaar willekeurig de verschillende verhaallijnen door elkaar weeft… het zorgt voor de ultieme verwarring. Het zorgt ook voor grappige commentaar van een 17-jarig meisje (schatting!) bij het verlaten van de zaal: “Weet ge, ik denk ni datie dat écht van buiten kent, maar datie zo ongeveer weet wat hij gaat zeggen, en dat dan wat aanpast”. Veel groter kunnen complimenten voor acteurs niet worden volgens mij.
Bovendien heeft Vanden Broecke een scherp talent om goede teksten te kiezen of nog beter: om samenwerkingen aan te gaan met straffe auteurs die speciaal voor hem schrijven. Dat maakt dat een nieuwe Vanden Broecke steeds op mijn ‘must-see’-lijstje terecht komt. En aangezien het om monologen gaat, is het productioneel iets makkelijker om ze regelmatig te hernemen. Zo speelt hij met de nodige pauze nog steeds Missie en hij liet al verstaan dat hij dat nog heel lang wil doen. Ook Para heeft het potentiëel om zo’n langlopende voorstelling te worden.
Dus als je de kans krijgt om over twee, zeven of vijftien jaar Bruno Vanden Broeck aan het werk te zien in Missie, Para, Socrates…niet aarzelen. Je hebt gegarandeerd een masterclass vertellen aan je broek.
